Onderdompeling, besprenkeling of … ?

Onderdompeling was geen inzetting

CITAAT - Bultema Wat zegt de bijbel over de doop

Wanneer we de dopen van het oude verbond onderzoeken, dan vinden we daar geen enkele inzetting betreffende de onderdompeling van iemand, hetzij groot hetzij klein. We kunnen er rustig van uitgaan dat de persoon nimmer naar de doopvloeistof werd toegebracht, maar dat de vloeistof (of dat nu bloed, olie of water was) altijd op de mens, of op een deel van die mens, werd aangebracht.

Deze regel wordt bevestigd door het feit dat we in de rijke beeldspraak van de Schrift vele zinnebeelden van besprenkeling, wassing en begieting aantreffen waarmee allerlei aspecten van Gods reiniging worden uitgebeeld, maar nooit enig zinnebeeld van onderdompeling, noch in het Oude noch in het Nieuwe Testament.

CITAAT - Bultema Wat zegt de bijbel over de doop

De aktieve vorm van het werkwoord baptizo staat vijfentwintig keer in het Nieuwe Testament. De passieve vorm komt achtenveertig maal voor; het deelwoord vijf maal, en het werkwoord met lidwoord één maal (Marcus 6:14). Als eigennaam komt baptistes veertien maal voor, steeds met betrekking tot Johannes. Als handeling komt baptismos vier maal voor en baptisma, het resultaat van die handeling of de toestand die door die handeling ontstaat, wordt tweeëntwintig maal genoemd. In deze honderdachttien gevallen in totaal kan het woord de vertaling ‘onderdompeling’ nog niet in één enkel geval verdragen, zoals vele geleerden hebben aangetoond.

CITAAT - Bultema Wat zegt de bijbel over de doop

De vorm van de doop van Johannes is eeuwenlang een twistpunt geweest. Toch is het antwoord heel eenvoudig, indien we maar bereid zijn om het Woord en niet onze eigen stokpaardjes te laten beslissen. Johannes was een dienaar van het oude verbond en van de wet, zoals we hebben gezien. Hij predikte een wettische godsdienst van doen en geen genadige godsdienst van gedaan, want de wet was nog van kracht vanwege het ontbreken van een volbracht werk (zie ook het artikel ‘De waterdoop in Handelingen’).

Die wet kende slechts twee vormen van doop: besprenkeling en begieting, maar geen enkele onderdompeling van de ene persoon door een ander, en ook geen enkele onderdompeling van zichzelf. Het is volstrekt ondenkbaar dat Johannes de verordeningen van de wet met betrekking tot de reiniging naast zich neergelegd heeft (zie ook het artikel ‘Dopen is uitgieten’).

Johannes gaf geen verklaring van de betekenis van zijn ritueel, om de eenvoudige reden dat het volk dat ritueel uit de wet en uit de godsdienstige praktijk al kende. Het ritueel van onderdompeling zou uitleg nodig hebben gehad, aangezien dit een noviteit en een verandering van wet in Israël zou zijn geweest.

Een onderdompeling die de begrafenis van de Here Jezus uitbeeldde zou het volk voor raadsels hebben gesteld. Het zou hun als dwaasheid zijn voorgekomen.

Veronderstellingen

Heb je je ooit afgevraagd hoe de apostelen 3000 bekeerlingen in een paar uur hebben kunnen dopen?

Handelingen 2:41 NBG51 Zij dan, die zijn woord aanvaardden, lieten zich dopen en op die dag werden ongeveer drieduizend zielen toegevoegd.

CITAAT - Bultema Wat zegt de bijbel over de doop

Waar het de doopvorm betreft worden er overal veronderstellingen gepredikt.

Men veronderstelt dat de apostelen drieduizend mensen in enkele uren hebben ondergedompeld.

Men veronderstelt dat Ananias Paulus heeft meegenomen naar een rivier en hem daar heeft ondergedompeld (Handelingen 9:18).

Men veronderstelt dat Petrus Cornelius en zijn volwassen gezinsleden naar een vijver of een stroompje heeft meegenomen en hen allemaal heeft ondergedompeld.

Men veronderstelt dat Paulus de stokbewaarder en zijn huis rond middernacht naar een rivier heeft gebracht om hen daar onder te dompelen (Handelinen 16:30-33).

Men veronderstelt dat een heel volk droogvoets door de zee kan gaan en tegelijkertijd kan worden ondergedompeld (1 Corinthiërs 10:1; Exodus 15:19).

Men veronderstelt dat Johannes de miljoenen mensen uit Jeruzalem en Judea en het hele omliggende land heeft ondergedompeld.

Veel te veel wordt als vaststaand aangenomen door onze broeders.

Onderdompeling onwaarschijnlijk

Onderdompelingen in de Jordaan zijn bovendien om allerlei praktische redenen uiterst onwaarschijnlijk. Om de reden dat:

1. Het gangbare argument van het “vele water” is erg gezocht, want de uitdrukking in de Griekse grondtekst betekent niet “veel water”, maar “vele wateren” (of bronnen), noodzakelijk voor het wassen van kleding en vaatwerk en voor de verschillende Joodse reinigingsrituelen. Elke middelbare scholier weet, dat polla hudata onmogelijk “veel water” kan betekenen.

2. De Jordaan bezit vele stroomversnellingen en is erg verraderlijk; het is daarom buitengewoon onwaarschijnlijk dat een heel volk zich aan haar gevaren zou blootstellen.

3. Ook droeg Johannes geen waterdicht vest om zichzelf tegen het ijskoude smeltwater van de bronnen op de Libanon te beschermen.

4. Zijn doopkandidaten waren niet voorzien van handige witte doopjurken. Ze konden zich niet omkleden na in het onaangenaam koude water te zijn ondergedompeld, terwijl dit toch hard nodig was. In Israël werd het door beide sexen als iets buitengewoon ongepasts en als een grote schande beschouwd indien een vrouw haar armen of benen toonde, zoals elke Schriftonderzoeker heel goed weet. Met name het loshangende oosterse gewaad zou gemakkelijk tot zo’n onbeschaafde en oneervolle aanblik aanleiding kunnen geven. Geen mens in Israël zou bereid zijn om zich in het openbaar te laten onderdompelen – het paste volstrekt niet in de Oosterse cultuur.

Waarschijnlijker is dat Johannes doopte door beprenkeling

Johannes stond bij het water en het volk stond op de rivieroever of in ondiep water bij de kant; dan sprenkelde hij het levende water van de Jordaan op de duizenden die vóór hem stonden. Johannes was een echte profeet en een profeet van de Here hield de wet altijd buitengewoon nauwgezet. Indien Johannes onderdompeling had toegepast, dan had hij zich niet aan de wet gehouden, maar aan de eigenmachtige overlevering der ouden.

Alle problemen van het zich onbetamelijk ontbloten en van verlies aan decorum worden door de voorzorgsmaatregelen van de oude reinigingsvoorschriften omzeild, terwijl ze juist enorm worden verergerd door de eigenmachtige overleveringen der ouden uit de Talmoed. Johannes doopte blijkbaar een flinke bos hysop in de stroom en reinigde daarmee de dicht opeengepakte menigten die vóór hem stonden, zoals God van oudsher had voorgeschreven.

Geen van de verschillende woorden in het O.T. die gebruikt worden voor dopen hebben de betekenis van onderdompeling.

Voorbarige conclusie

Op basis van het bovenstaande zou men kunnen concluderen dat de doop door onderdompeling niet de juiste doop is. We moeten dus dopen door besprenkeling.

Deze conclusie is te kort door de bocht. Er is nog een andere verklaring mogelijk, nl. dat die ene doop waar in het N.T. over gesproken wordt, niet de waterdoop betreft maar de doop als eenwording met Christus.

Eenwording met Christus

CITAAT - Bultema Wat zegt de bijbel over de doop

In de geschriften van Paulus vinden we een totaal ander woordgebruik. Daar betekent baptismos indompeling om er nooit meer uit te gaan, éénwording met de gekruisigde en opgestane Here:

Wij zijn tot Jezus Christus gedoopt

Romeinen 6:3 NBG51 Of weet gij niet, dat wij allen, die in Christus Jezus gedoopt zijn, in zijn dood gedoopt zijn?

We zijn tot Zijn dood gedoopt

Romeinen 6:3-4 NBG51 Of weet gij niet, dat wij allen, die in Christus Jezus gedoopt zijn, in zijn dood gedoopt zijn? 4 Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat, gelijk Christus uit de doden opgewekt is door de majesteit des Vaders, zo ook wij in nieuwheid des levens zouden wandelen.

Alle Israëlieten werden tot Mozes gedoopt

1 Corinthiërs 10:2 NBG51 allen zich in Mozes lieten dopen in de wolk en in de zee

Wij zijn tot Christus gedoopt

Galaten 3:27 NBG51 Want gij allen, die in Christus gedoopt zijt, hebt u met Christus bekleed.

Hier zijn de “verschillende dopen” verdwenen en is deze éne doop overgebleven

Efeziërs 4:5 NBG51 een Here, een geloof, een doop

We zijn met Christus begraven in die grote doop van Golgotha

Colossenzen 2:12 NBG51 daar gij met Hem begraven zijt in de doop. In Hem zijt gij ook medeopgewekt door het geloof aan de werking Gods, die Hem uit de doden heeft opgewekt.

Met het oog op die verheven en heerlijke doop worden wij vermaand om de voorafgaande dopen achter ons te laten en deze ene, luisterrijke doop vast te houden.

Hebreën 6:1-2 NBG51 Laten wij daarom het eerste onderwijs aangaande Christus laten rusten en ons richten op het volkomene, zonder opnieuw het fundament te leggen van bekering van dode werken en van geloof in God, 2 van een leer van dopen en van oplegging der handen, van opstanding der doden en van een eeuwig oordeel

Efeziërs 4:5 NBG51 een Here, een geloof, een doop

Conclusie

Wederom komt het erop neer dat kerktradities een rookgordijn hebben getrokken rond de werkelijke bijbelse leer.